Categorie: Nieuws

Nieuws

Dorpsvorming in Warnsveld

12 maart 2018
NAR56 Village formation omslag

Interdisciplinair onderzoek levert nieuwe inzichten over dorpsvorming in Nederland

Maandag 12 maart wordt in de Martinuskerk in Warnsveld het boek ’Village Formation in the Middle Ages (800 -1600)’ aangeboden door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed aan de wethouders van Zutphen, Limmen, Someren en de burgemeester van Buren. In deze publicatie wordt op basis van casestudies in Limmen, Kerk- en Kapel – Avezaath (Buren), Someren en Warnsveld (Zutphen) een beeld geschetst van het ontstaan en ontwikkeling van deze dorpen. Het onderzoek is uitgevoerd door de Universiteit van Amsterdam.

Het onderzoek combineert archeologisch, historisch geografisch en historisch onderzoek uit een periode van 10 jaar. Het laat zien dat ondanks vergelijkbare achterliggende sociale en historische processen een grote diversiteit bestaat in de vorming en ontwikkeling van dorpen, die zich daarom moeilijk in regionale modellen laten vangen. De publicatie levert een actueel theoretisch kader voor dorpsvorming, voorbeelden van een interdisciplinaire aanpak en praktische aanbevelingen voor toekomstig onderzoek.

Dorpen: een archeologische blinde vlek

Nederland is een van de dichtst bebouwde landen ter wereld. Deze bebouwing varieert van verspreide boerderijen, buurtschappen en gehuchten tot dorpen en steden. Na decennialang archeologisch onderzoek zijn de grotere (historische) binnensteden en gebieden rond steden en dorpen relatief goed onderzocht, maar de oude dorpskernen een stuk minder. Met name over het ontstaan van onze talrijke dorpen, was nog weinig bekend. Om het ontstaan en de ontwikkeling van dorpen te kunnen duiden is balans nodig in onderzoeksgegevens uit het buitengebied en de dorpskernen.

Dorpsbewoners actief betrekken

De casestudies die nu zijn uitgevoerd laten zien dat de snippers informatie uit de kleinschalige opgravingen, sleuven en begeleidingen in dorpskernen van onschatbare waarde zijn voor kennis over de ontwikkeling van een dorp. Het is daarom van belang de potentie van deze kleinschalige interventies te onderkennen en nog beter: in te bedden in gemeentelijk beleid. Daarnaast schetst het onderzoek ook kansen voor inwoners van de regio en vrijwilligers om juist bij dit type kleinschalige onderzoek actief mee te doen. Ervaringen in Engeland laten zien dat dit niet alleen archeologische kennis oplevert maar het bewoners dichter bij elkaar brengt en de interesse wekt in het verleden van het eigen dorp.

Oogst voor Malta

De studie is uitgevoerd door de Universiteit van Amsterdam in het kader van het onderzoeksprogramma Oogst voor Malta van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Dit programma stimuleert de kennisontwikkeling door analyse van archeologische opgravingsrapporten.

Nieuws

Nooit Gedacht krijgt zijn nieuwe fokken

7 maart 2018
Nieuwe fokken voor de Nooit Gedacht

Geldwervingsactie levert € 20.203,50 op

De geldwervingsactie om molen Nooit Gedacht in Warnsveld aan nieuwe fokken te helpen is een ongekend succes geworden. Het streefbedrag van € 15.000 aan het begin van de actie in september 2017 werd ruim overschreden. Het uiteindelijke resultaat, zo maakte eigenaar vereniging De Hollandsche Molen bekend, is maar liefst € 20.203,50.

De vereniging en de vrijwillige molenaars zijn dan ook blij verrast. Molenaar Dirk-Jan Abelskamp: “Een fantastisch resultaat. Dat hadden we nooit gedacht. Het lijkt zo normaal een draaiende molen, maar zo veel waardering voor het levend houden van een stukje Warnsvelds erfgoed, dat is geweldig”.
De molenmaker gaat binnenkort aan de slag met het plaatsen van de nieuwe fokken. Als de nieuwe fokken erop zitten, wordt dat gezamenlijk gevierd met alle gulle gevers en belangstellenden.
Het prachtige resultaat is vooral te danken aan de inzet van het molenaarsteam onder leiding van Abelskamp. Dat ging ‘de boer op’ in Warnsveld, Zutphen en omgeving. Met succes, de molen leeft onder de mensen want er werd met gulle hand gegeven. Behalve de molenaars hebben ook vele anderen zich ingezet.

De gemeente Zutphen en de Stichting Open Monumentendag riepen de molen uit tot Monument van het Jaar om zo extra aandacht te vestigen op de benodigde financiële inspanning voor het behoud en restauratie van het monument. Ruud en Freya van Antiquariaat Mooi Exemplaar organiseerden een boekenverkoop op de eerste zolder tijdens de Open Monumentendagen en doneerden hun opbrengst van € 500,-. Bakkerij Alfons van Zuijlen bracht een speciaal brood op de markt, waarvan de verkoop € 500,- voor de molen opleverde. En Esther Velner van “Haken en zo” schonk de opbrengst van enkele honderden euro’s uit de verkoop van haar verrassend creatieve haakwerk aan de fokkenactie.

Vlak na de start waren de Open Monumentendagen (9-10 september) een prima aanjager van de actie. Ruim 1.000 mensen bezochten dat weekend de ‘geamputeerde’ molen die zonder de fokken aan de wieken zijn rondjes draaide. Buiten waren oude landbouwvoertuigen opgesteld. Binnen werden pannenkoeken gebakken, waren er rondleidingen en was het gezellig druk. Voor de kinderen was er een prijsvraag: raden hoe hoog de molen is. De brandweer kwam met een ladderwagen langs om de hoogte van de molen objectief te meten. Een hoogwerker bracht wethouder Coby Pennings naar het hoogste punt, van waar zij een lang touw naar beneden liet zakken. Samen met de kinderen werd het touw op de grond uitgelegd en gemeten. De jonge winnaars kregen een molenpakket.

De Hollandsche Molen plaatste het project op het crowdfundingsplatform van het Molenfonds. Via dit landelijke fonds kwamen talrijke giften binnen, onder meer van vele leden van de vereniging.

Het resultaat is mede bereikt dankzij de inzet van de Gemeente Zutphen. Zij leverde tal van hand- en spandiensten bij het organiseren van de promotie van de molen in de stad en de regio.

Nieuws

Extra cursus schilderwerk voor eigenaren van monumenten op 8 maart

26 februari 2018
Clinic schilderwerk

Vanwege de grote belangstelling voor de cursus schilderwerk in januari wordt deze avond herhaald op donderdagavond 8 maart. De cursus is bedoeld voor eigenaren van monumenten. Inschrijven kan hier.

Een monument beheren en onderhouden is niet altijd eenvoudig. Om eigenaren te helpen een betere opdrachtgever te worden bieden de gemeente Zutphen en Monumentenwacht Gelderland eigenaren van monumenten “clinics” aan. Deze korte cursussen worden tot en met 28 juni gegeven in de Erfgoedwerkplaats (de voormalige pastorie) aan de Tengnagelshoek 9 in Zutphen. Ze zijn gratis toegankelijk.

In veertien donderdagavonden komen steeds andere technische onderwerpen aan bod, zoals gewapend beton, glas en bitumineuze dakbedekking. De clinics zijn praktijkgericht en ze worden ondersteund met veel beeldmateriaal. Na elke cursusavond gaan de deelnemers naar huis met tips en trucs voor beter opdrachtgeverschap. De clinic over schilderwerk wordt gegeven door Peter Voshart.

De gemeente Zutphen heeft dit jaar de BNG Bank Erfgoedprijs gewonnen. Deze geldprijs wordt ingezet voor het erfgoed in Zutphen. De cursusreeks is een van de activiteiten in dit verband.

Cursusprogramma

Nieuws

Unieke vondst middeleeuws beeld in Zutphense Walburgiskerk

14 februari 2018
Beeld God gevonden in de Walburgiskerk

Beeld God gevonden in de WalburgiskerkTijdens archeologisch onderzoek in de Sint Walburgiskerk in Zutphen is op de laatste dag van het veldwerk afgelopen week een bijzonder religieus beeld gevonden. De archeologen van de gemeente Zutphen draaiden een plaat van kalksteen in de bodem om en stonden oog in oog met God.
De zeer rijk gebeeldhouwde sculptuur stelt God voor, tronend in een wolk met de rijksappel en keizerskroon.

Het beeld maakte zeer waarschijnlijk deel uit van het zogenaamde doksaal; het gebeeldhouwde natuurstenen koorhek dat het verhoogde priesterkoor afscheidde van het middenschip, waar de burgers (parochianen) kwamen. De fundering van het doksaal is ook gevonden. Onder het verhoogde koor lag de crypte.

Het bijzondere aan de vondst is dat het zeer rijk en gedetailleerd is uitgevoerd en dat er nog resten van
beschilderingen (polychromie) op zit. Zo heeft God lichtblauw haar, evenals de wolk waarop hij troont. Zijn mantel, de achtergrond en Zijn keizerskroon zijn rood geschilderd. Het is het rechterdeel van een grotere voorstelling. In een rond medaillon links van hem stond vermoedelijk een duif, symbool van de heilige Geest.

Geheel rechts zal een beeld van Christus hebben gezeten. De totale afbeelding stelde dus de Heilige DrieEenheid voor. De positie van het beeld moet welhaast centraal in het doksaal zijn geweest, boven de trap naar het hoogkoor.

Het beeld is waarschijnlijk tijdens de Reformatie, bij de sloop van het doksaal en de crypte in 1595, in de
bodem beland. De Hervormden hebben de kerk gelijkvloers gemaakt en Katholieke elementen zo veel
mogelijk verwijderd. De beeltenis van God werd als funderingspoer van een dragende kolom gebruikt voor een houten balustrade waarop de notabelen van de Hervormde kerk de dienst konden bijwonen. De andere kolompoeren waren van baksteen.

De kwaliteit van het beeldhouwwerk en het feit dat er nog kleuren op aanwezig zijn maken de vondst uniek. Het beeld zal voorzichtig worden gereinigd en geconserveerd en zal na de renovatie in de kerk te zien zijn.

Nieuws

Start restauratie Walburgiskerk

9 februari 2018
Terugplaatsen van de één na laatste grafsteen in de Walburgiskerk. (foto Patrick van Gemert)

Wethouder René Sueters en Annelies van der Kolk, voorzitter van de Stichting Oude Gelderse Kerken, lieten woensdag samen met behulp van een katrol een zerk in de Walburgiskerk te Zutphen weer op zijn plaats zakken. Na al het archeologisch onderzoek was de terugplaatsing van deze rechthoekige stenen plaat als grafbedekking het officiële startsein voor de restauratie. Met die werkzaamheden wordt het functionele gebruik van de kerk verbeterd. (meer…)

Nieuws

Grote muntvondst in de Zutphense Sint Walburgiskerk

6 februari 2018
Muntenvondst archeologie in Walburgiskerk Zutphen

Tijdens archeologisch onderzoek in de Sint Walburgiskerk in Zutphen is een grote hoeveelheid munten aangetroffen uit de periode 1400-1830. Het gaat om ruim 250 munten, waarvan er ruim 150 zilveren exemplaren dateren uit de periode 1450-1550. De munten verkeren in uitstekende staat en zijn na de verbouwing in de kerk te zien en daarna mogelijk in de Musea Zutphen.

In die tijd was de kerk nog katholiek. De kerk stond vol met altaren en kapellen van religieuze gilden (zogenaamde vicarieën). Enkele groepjes met munten zijn op die plaatsen gevonden waar zo’n altaar stond. Het zijn zogenaamde accumulatieschatten. Dit is een groep munten die wel bij elkaar gevonden wordt, maar die niet in een keer verborgen of verloren werd. Deze munten zijn bijvoorbeeld achter de altaarkast gevallen. Munten uit de periode 1600-1830 kwamen vooral in de bodem als verloren collectegeld in de tijd dat de kerk hervormd was. Er werd toen nog in de kerk begraven en zo verdwenen ook veel munten in de bodem. Ook legde men munten op de oogkassen van doden, een oud gebruik dat teruggaat op de oudheid.

Nieuwe en zeldzame munten

Alhoewel nog vastgesteld moet worden tot welke soort de munten behoren, is al duidelijk dat er veel nieuwe en zeldzame munttypen bij zijn. Naast bekende zilveren munten uit de Gelderse en Overijsselse steden zijn er vermoedelijk ook munten bij die door de Sint Walburgiskerk zelf zijn geslagen. De kerk had rond 1500 het recht kleingeld te slaan, met name voor ritueel gebruik, zodat ook arme inwoners aan de rituelen konden deelnemen. Armen konden door de uitgifte van armengeld, kleine munten, ook beschikken over geld dat dan weer gedoneerd kon worden aan het gilde waaraan ze verbonden waren. De kerk zelf voorzag dus in die behoefte aan kleingeld. Een grote middeleeuwse kerk als de Sint Walburgis was in die tijd een religieuze kermis. Alle beroepen en sociale groepen waren lid van religieuze gilden. Het hoofdaltaar was gewijd aan Maria, de stadspatrones. Het kapittel (kerkklooster) was gewijd aan Walburgis.

Andere vondst

Van het kapitteldeel zijn de tufstenen muren aangetroffen van de crypte, de dodenkapel onder het hoogkoor. Ook dat is een belangwekkende vondst. Het is namelijk de oudste bouwfase van de kerk. Over die kerk uit 1100 zijn we meer te weten gekomen. De kerk zag er toch iets anders uit dan tot nu toe aangenomen. Die muren dateren uit ca. 1100, uit de tijd dat graaf Otto van Zutphen in opdracht van de Utrechtse bisschop (een deel van) de kerk liet herbouwen.
René Sueters, wethouder Cultuur, Erfgoed en Archeologie: ‘Dit is weer een mooie vondst die de rijkdom aan erfgoed in Zutphen onderstreept. Als gemeente doen we er alles aan om vondsten en verhalen uit het verleden te laten zien. Dat is met deze vondst weer gelukt’.

Nieuws

Wethouder René Sueters verrast 500ste bezoeker op steiger Nieuwstadskerk

3 februari 2018
20180203 Wethouder René Sueters overhandigt bloemen aan de familie Schulz en Van 't Klooster bij de Nieuwstadskerk

20180203 Wethouder René Sueters overhandigt bloemen aan de familie Schulz en Van 't Klooster bij de NieuwstadskerkDe vijfhonderdste bezoeker beklom zaterdagmiddag de steiger rondom de Nieuwstadskerk. Wethouder René Sueters wachtte de gelukkigen, de families Schulz en Van ’t Klooster uit Zutphen, op met een verrassing: bloemen en kaartjes voor de Musea Zutphen. „We hadden het in de krant en op Facebook gezien en nu was het mooi weer, dus besloten we te gaan. Het was super.”

„We zijn nog nieuw in de stad, dus we hebben van bovenaf alles bekeken; de highlights, de school…”, aldus Alexander Schulz, sinds vorig jaar als huisarts werkzaam bij De Rozenhof. Gids Paul Goedheer nam de groep mee naar boven en vertelde onderweg over de kerk, de restauratie, de klokken en het uitzicht. „Je kijkt echt een eind weg.” De kinderen waren vooral onder de indruk van de klokken, die de gids ook nog even liet luiden. „Ik heb het niet zelf gedaan, want dan kon ik mijn vingers niet in mijn oren stoppen”, aldus de negenjarige dochter.

Steiger voor vakmensen én publiek

De buitenschil van de bijna acht eeuwen oude Nieuwstadskerk (ook bekend als de St.-Janskerk) heeft een restauratie nodig: een deel van de leien dakbedekking wordt vervangen, samen met het loodwerk en de goten, en een aantal glas-in-loodpanelen, de galmborden en metsel- en voegwerk worden hersteld. Om deze werkzaamheden goed te kunnen uitvoeren is voor de kerst rondom de toren een steiger geplaatst. Niet alleen voor vakmensen, ook voor publiek. Iedereen kan de steiger beklimmen en zo met eigen ogen zien welke werkzaamheden aan de toren worden uitgevoerd én van het uitzicht genieten.
Elke zaterdag, van 11.00 tot 15.00 uur, (tot het einde van de werkzaamheden in april) is de steiger daarom open voor publiek (minimumleeftijd 8 jaar). Hiervan hebben nu al meer dan vijfhonderd mensen gebruikgemaakt. Bovendien bezoeken bijna dagelijks schoolklassen de steiger en het “educatiecentrum” dat erbij is gerealiseerd. Wethouder Sueters vindt het prachtig dat dit mogelijk is. „Meestal mag je niet op een bouwplaats komen. Ik ben er trots op dat we het monument in ere herstellen. Ook de Walburgiskerk wordt nu gerestaureerd. Hierdoor wordt het merk Zutphen nog mooier.”

Vrijwilligers begeleiden de bezoekers. Zij vragen iedereen een bijdrage van 5 euro voor de restauratie. Bij winterse weersomstandigheden en bij harde wind is de steiger gesloten.

Nieuws

Dinsdag 6 februari: informatieavond herinrichting Nieuwstad

1 februari 2018
170929 Contact over Week Ergoed en Ruimte

Het voorlopige ontwerp voor de nieuwe inrichting van een deel van de Nieuwstad is klaar. Dinsdagavond 6 februari kan iedereen dit ontwerp komen bekijken in café De Spaan aan de Nieuwstad 56 in Zutphen. Binnenlopen kan vanaf 19.00 uur. Om 19.30 uur is er een toelichting.

Het gaat bij de herinrichting om het deel van de Nieuwstad van de Mosmarkt tot de kruising Isendoornstraat/Stationsplein. Omwonenden en andere belangstellenden hebben eind vorig jaar meegedacht over het ontwerp hiervoor. Ontwerpbureau SAB is aan de slag gegaan met de ideeën en wensen die naar voren kwamen. Op 6 februari presenteert het bureau het voorlopig ontwerp. U kunt dan ook vragen stellen aan de ontwerpers. Daarnaast komt de planning van de herinrichting aan de orde.
De schetsen staan vanaf 8 februari op de website www.zutphen.nl. Reageren op het ontwerp kan tot en met 4 maart via info@zutphen.nl (o.v.v. Nieuwstad).

Nieuws

Studenten TU Delft in Zutphen

21 december 2017

Studenten van de opleiding Heritage & Architecture van de TU Delft waren woensdag 20 december in Zutphen. Sinds de start van dit schooljaar doen zij onderzoek naar het gebied rondom de Nieuwstadskerk. Hun bevindingen van de eerste helft van dit studiejaar presenteerden zij gisteren aan betrokkenen van de provincie Gelderland, gemeente Zutphen en TU Delft. Voor de presentaties bezochten zij Attika Architecten met de Bourgonjetoren, het bezoekerscentrum bij en de steiger rondom de Nieuwstadskerk.

Leo Lussenburg, betrokken vanuit de provincie Gelderland, legde de dag vast. Bekijk hier zijn beeldverslag: 20171220 Studenten TU Delft in Zutphen

Nieuws

De steiger op, les in dakpannen en onderzoek in ‘living…

19 december 2017

“De tafel in een van de zaaltjes van de Erfgoedwerkplaats in Zutphen ligt vol met oude dakpannen. Die gaan op deze donderdagavond van hand tot hand. Ruim 20 eigenaren van monumentale panden in Zutphen en omgeving kijken er vol interesse naar…”

In de tweewekelijkse nieuwsbrief van de provincie Gelderland, Gelderland leeft, staat een uitgebreid verhaal over de “clinics” voor eigenaren van monumenten in Zutphen. De eerste was op 30 november en daarna volgt een hele reeks.

Bron: De steiger op, les in dakpannen en onderzoek in ‘living…