Categorie: Nieuws

Nieuws

Walburgiskerk op schaal 1:500 in Copernicustentoonstelling

5 augustus 2018
Maquette Zutphen 1485

De Copernicustentoonstelling in de Walburgiskerk draait om het jaar 1543. Toen verscheen het boek Over de omwenteling der hemellichamen van Copernicus. De eerste druk ligt in de Librije, de middeleeuwse bibliotheek in de kerk. Hoe de kerk er toen uitzag kun je zien tijdens de tentoonstelling: er staat een unieke, waarheidsgetrouwe maquette in de kerk. De Zutphense bouwkundige Constant Willems heeft de kerk, het ’s Gravenhof en de Lange Hofstraat nagebouwd op schaal 1:500.

Willems bouwt in opdracht van Erfgoedcentrum Zutphen van de gemeente Zutphen een maquette van de stad in 1485. In dat jaar kwam de eerste brug over de IJssel en daarmee veranderde de economie. De handel over de rivier was moeilijker geworden en nu kon Zutphen ook handelen over land en op jaarmarkten. De maquette omvat uiteindelijk de gehele stad in die periode: de binnenstad, de Nieuwstad en de Spittaalstad. Opvallende gebouwen die we nu nog steeds kennen, zoals de Sint-Walburgiskerk, de Drogenapstoren, de Bourgonjetoren en het stadhuis, bestonden toen ook al. Zij zijn dan ook allemaal te zien.

Waarheidsgetrouw

Naar verwachting bouwt Willems hier drie jaar lang aan. Aan de hand van historische, bouwhistorische en archeologische gegevens bepaalt hij hoe elk gebouw eruit had kunnen zien. Dit doet hij in nauw overleg met stadsarcheoloog Michel Groothedde en stadsbouwhistoricus Jeroen Krijnen. Het eindproduct wordt de meest betrouwbare stadsmaquette van een middeleeuwse stad in Nederland. Een voorproefje hiervan is al te zien in een speciale vitrine bij de VVV.

Bestuurlijk en kerkelijk Zutphen

Tijdens de Copernicustentoonstelling is een ander deel te zien: het oudste bestuurlijke en kerkelijke deel van Zutphen zoals dat eruit zag in 1485. Dit is het ’s Gravenhof, het Kerkhof en de Lange Hofstraat. De huidige transepten van de Walburgiskerk waren er toen nog niet gebouwd, maar wel in 1543. Op de plattegrond onder de maquette zie je hier de ‘footprints’ van.

De Copernicustentoonstelling is van 7 augustus tot en met 3 oktober in de Walburgiskerk te zien. Meer informatie: www.walburgiskerk.nl/

Volg de ontwikkeling van de maquette op internet: www.zutphen1485.nl.

Nieuws

De ‘Nieuwstad’ in Europa

12 juli 2018

Van 12 juli tot en met 19 augustus in de Burgerzaal

De Nieuwstad staat centraal in een dubbeltentoonstelling in de Burgerzaal. De ‘Nieuwstad’ in Europa, Ontstaan & toekomst van een middeleeuwse ideaalstad is van 12 juli tot en met 19 augustus te zien.

Nieuwsteden als ideaalstad in Europa

Het eerste deel van de tentoonstelling is samengesteld door Jan Brouwer, stedenbouwkundig ontwerper en verbonden aan de gemeente Amsterdam en TU Delft. U ziet op een aantrekkelijke manier het ontstaan van ‘Nieuwsteden’ in Europa van de twaalfde tot de veertiende eeuw. Uiteraard ontbreekt de Zutphense Nieuwstad niet in de expositie. Een catalogus met ansichtkaarten is te koop bij de Musea Zutphen aan het ’s Gravenhof.

Ontwerpen aan een toekomst voor de Nieuwstad

Het tweede (Engelstalige) deel van de tentoonstelling is samengesteld door vijftien deels internationale studenten van de TU Delft. Zij hebben hun afstudeeropdracht voor de studie Heritage & Architecture uitgevoerd in de Nieuwstad, als onderdeel van het project Karakteristiek Duurzaam Erfgoed Gelderland. Hun ideeën werkten zij uit op dertig grote panelen.

Openingstijden

De Burgerzaal is geopend op donderdag tot en met zondag van 12.00 tot 16.00 uur. De ‘Nieuwstad’ in Europa, Ontstaan & toekomst van een middeleeuwse ideaalstad is te zien van 12 juli tot en met 19 augustus. De toegang is gratis.

Het project is mogelijk gemaakt door het Gilde Zutphen en de Provincie Gelderland.

Nieuws

Hanzestad Zutphen in miniatuur

28 juni 2018
Constant Willems bij maquette van Zutphen in 1485 bij de VVV

Zutphen wordt vaak in één naam genoemd met de Hanze. Hoe zag de Hanzestad er destijds uit? De Zutphense bouwkundige Constant Willems maakt in opdracht van de gemeente Zutphen een waarheidsgetrouwe maquette van de stad in 1485. Drie jaar lang (zo’n drieduizend uur) verwacht hij er aan te werken. Daarna kun je Zutphen, zowel de binnenstad als de Nieuwstad en Spittaalstad, in zijn geheel bekijken. Nu kun je ook al een voorproefje krijgen: bij de VVV aan de Houtmarkt staat een vitrine met een aantal huizenblokken.

Het jaar 1485 is niet zomaar uitgekozen. In de Hanzetijd floreerde de stad en in 1485 bouwde Zutphen de eerste brug over de IJssel. Was de stad tot 1485 vooral gericht op de steeds moeilijker wordende handel via de rivier en de hanzevaart naar Noord-Europa, met de komst van de brug zette ze in op de handel over land en jaarmarkten. Uit diezelfde tijd stammen ook de kerkuitbreidingen, de torenspits op de Walburgistoren, de Drogenapstoren, de Bourgonjetoren en het stadhuis.

Respect voor de geschiedenis

Constant Willems, die met vroeg pensioen is, begon in december aan zijn opdracht om deze stad na te
bouwen in het klein. Heel geduldig, met oog voor detail en respect voor de geschiedenis, bouwt hij al vele
jaren waarheidsgetrouwe maquettes. Dat deed hij al voor bijvoorbeeld het Nationaal Museum Soesterberg, ’s-Heerenberg, Muiderslot en Musea Zutphen.

Onderzoek

Om het Zutphen van 1485 te kunnen bouwen doet hij grondig onderzoek en dit stemt hij af met
stadsarcheoloog Michel Groothedde en bouwhistoricus Jeroen Krijnen. Het doel is om de oude stad, de
Nieuwstad, de Spittaalstad en een stukje van de omgeving na te maken in schaal 1 op 500. Het stratenpatroon is terug te vinden: Jacob van Deventer, een spion van Philips II, bezocht rond 1550 de stad en tekende de hele stad, met straten, poorten en muren. Maar hoe was de detaillering van de woningen? Soms komen nieuwe inzichten uit het onderzoek. Willems: “Ik vind het belangrijk dat het klopt. Dat onderzoek doen maakt het heel leuk”, vertelt hij enthousiast. Soms ontkomt hij er niet aan de detaillering zelf in te vullen, maar altijd doet hij dat beargumenteerd. Via zijn sparringpartners, en de oudst bekende kaarten van de stad, weet hij vaak wie op een bepaalde plek woonde. Woningen van rijke bewoners hadden meer detaillering dan die van arme.

Blikken torenspits

Pas als hij het beeld compleet heeft uitgetekend, en Groothedde en Krijnen het er ook over eens zijn, gaat hij bouwen. Voor de meeste onderdelen werkt hij met multiplex met een dikte van 0,6 tot 0,8 mm. Met behulp van een pincet, vergrootglas en Rotringpen brengt hij details aan. Hij mengt de kleuren zelf, zodat ook die overeenkomen met hoe de stad er in 1485 uit heeft gezien. De toren van de Walburgiskerk was destijds hoger dan de huidige Dom in Utrecht. De spits, die overigens op de maquette van blik is gemaakt, gaf de toren in die tijd een geheel ander aanzien. Alleen al aan de Walburgiskerk werkte Willems 140 uren.

Het resultaat wordt een maquette van 2.40 bij 3.20 meter in drie stukken, die uiteindelijk voor iedereen te zien zal zijn.

Nieuws

Haan komt terug op Nieuwstadskerk

22 mei 2018
20180522 Nieuwstadskerktoren zonder haan

ZUTPHEN – De restauratie van de Nieuwstadskerk is bijna klaar. Morgenmiddag, woensdag 23 mei om 14.00 uur komt de haan terug op de toren. Hier komt een enorme kraan aan te pas. Pastoor Scheve van de Parochie HH. Twaalf Apostelen zegent de gebeurtenis. Iedereen is van harte welkom om dit mee te beleven.

“Het is toch een hoogtepunt”, zegt Herman Heuver, bestuurslid met portefeuille gebouwen & begraafplaatsen van de parochie. Hij nodigt belangstellenden uit rond kwart voor twee te verzamelen bij de toren. Vanaf de grond kunnen zij de werkzaamheden volgen. Alleen bij harde wind wordt de terugplaatsing uitgesteld. Begin juni worden ook de klokken van de Nieuwstadskerk weer in werking gesteld.

Nieuws

Expositie: Nooit Gebouwd Zutphen t/m 6 mei

19 april 2018

Zutphen heeft veel mooie dingen gebouwd. Kijk bijvoorbeeld naar de Berkelpoort, de Zaadmarkt en
de parkeergarage achter het station. Zutphen heeft ook veel mooie dingen niet gebouwd. Sinds 20 april
is een tentoonstelling te zien van ongerealiseerde bouwplannen in Zutphen. Hoe ziet Zutphen eruit als
alle bouwplannen wel zijn doorgegaan? Tijdens de tentoonstelling krijgt u een antwoord op deze vraag.
De tentoonstelling is te zien in de Burgerzaal van het oude stadhuis aan de Lange Hofstraat.

Martha Louwes, hoofd Programma’s en Projecten bij de Gemeente Zutphen, is de organisator van de
tentoonstelling. Martha vond boekwerken van ongerealiseerde bouwplannen en wilde dit graag delen met Zutphenaren. De opening van de tentoonstelling is tijdens haar afscheidsreceptie op 20 april in de Burgerzaal.

Van vroeger tot nu

De ontwerpers boden de bouwplannen soms al in een vergevorderde fase aan. Toch ging het mis. Daar zijn veel verschillende redenen voor. Van te weinig geld tot de verschillende meningen van betrokkenen. De tentoonstelling laat plannen voor de Zutphense binnenstad zien. Ook opmerkelijke ideeën uit vroegere jaren zijn te bewonderen.

Openingstijden

Bent u benieuwd om welke bouwplannen het gaat? U kunt van 20 april tot en met 6 mei de tentoonstelling bewonderen. De tentoonstelling is op deze dagen open van 11.00 uur tot 16.00 uur. Op zondag 29 april en op maandagen gesloten.

Nieuws

“Aannemers gezocht” – 1.500 scholieren bezoeken restauratie kerktoren Zutphen

17 april 2018
Aannemer gezocht - beeld uit de film over het educatieproject bij de Nieuwstadskerk in Zutphen

Meer dan 1.500 scholieren bezochten in de afgelopen maanden de bouwplaats bij de Nieuwstadskerk (ook bekend als de St.-Janskerk) in Zutphen. De toren en de daken werden gerestaureerd en zij stonden er met de neus bovenop. In een gevarieerd educatieprogramma leerden ze over het onderhoud aan monumenten. Hoogtepunt, letterlijk, was de beklimming van de bouwsteiger. Zo zagen ze de vakmensen van heel dichtbij aan het werk, ontdekten ze de klokkentoren en leerden ze hoe een kompas werkt. Bekijk de film van dit bijzondere project.

Nieuws

Gratis cursussen voor eigenaren van monumenten

10 april 2018
Clinics Monumentenwacht Gelderland in Erfgoedwerkplaats Zutphen

Voor eigenaren van monumenten in Zutphen houdt de gemeente Zutphen samen met de Monumentenwacht Gelderland sinds eind vorig jaar een reeks clinics. Tijdens deze cursusavonden krijgen de eigenaren kennis en tips aangereikt om een betere opdrachtgever te worden voor onderhoud aan hun monument. De avonden zijn gratis toegankelijk.

De avonden worden druk bezocht. “Het is heel nuttig, ik steek er veel van op”, vertelde een deelnemer vorige week bij een avond over herstel aan metselwerk. Elke cursusavond komt een ander onderwerp aan bod, zoals goten, glas en schilderen. Eigenaren leren hoe gebreken ontstaan en hoe die voorkomen kunnen worden. Daardoor kunnen ze beter in gesprek met vakmensen.

Clinics

Op de volgende avonden zijn nog plaatsen beschikbaar (meer informatie en aanmelden via de links):

Erfgoedwerkplaats

Deze clinics worden gegeven in de Erfgoedwerkplaats (de voormalige pastorie) aan de Tengnagelshoek 9 in Zutphen. Ze beginnen steeds om 19.30 uur.

Nieuws

Steiger Nieuwstadskerk alleen nog open op zaterdag 14 april

Steiger Nieuwstadskerk Zutphen

Nog één keer kan je de steiger beklimmen bij de Nieuwstadskerk: zaterdag 14 april. Daarna wordt de steiger weer afgebroken. De steiger is toegankelijk tussen 11.00 en 15.00 uur. Vrijwilligers staan klaar om de bezoekers te begeleiden.

Uniek

Het is uniek: als publiek de steiger beklimmen terwijl de toren en de daken worden gerestaureerd. Er hebben dan ook al zo’n 1.500 scholieren met hun klassen het bouwproject bezocht en afgelopen weekend telden we de duizendste bezoeker op de zaterdag. Deze familie werd verrast met een zilveren Nieuwstadskerk en het net verschenen Zutphense Erfgoedkwartet.

Toegang

De steiger is toegankelijk voor iedereen vanaf 8 jaar. Zij vragen vijf euro per persoon, als bijdrage aan de restauratie.

Nieuws

Aan de slag voor behoud van de Zutphense Boomgaarden

3 april 2018
De snoeibrigade. Foto Meike Wesselink.

Noeste arbeid in de gure winterkou? Geen probleem voor de vele deelnemers van de eerste officiële Hoogstambrigade voor de Zutphense boomgaarden. Afgelopen weken zijn al vijftien deelnemers gestart aan een van de cursussen. Het project is resultaat van een meerjarige samenwerking tussen de gemeente Zutphen en Landschapsbeheer Gelderland gesteund door de provincie Gelderland.

Coby Pennings is blij met de start van het project: “Ik wilde dit doe-project heel graag naar Zutphen halen, het is een mooie voortzetting van onze inspanningen op groen erfgoed, participatie voor de openbare ruimte en fruit in stad. Ook Warnsveld komt mooi aan bod binnen dit project. Betrokkenheid bij je omgeving vind ik erg belangrijk. Deelnemers doen niet alleen heel veel kennis op tijdens de cursussen maar leren ook de mooiste stukjes Zutphen kennen.”

Landschapsbeheer Gelderland gaat in Zutphen en Warnsveld drie projecten uitvoeren. Dat zijn het beplantingsproject “Warnsveld in het groen” en de langdurige inzet van twee nieuwe hoogstambrigades voor het snoeiwerk van de (oude) hoogstam boomgaarden in Zutphen. “We zijn heel blij dat de provincie Gelderland de aangevraagde subsidie heeft toegekend. Hiermee kunnen we ca 62,5 procent van de kosten voor de brigades betalen”, vertelt Pennings enthousiast. Voor het beplantingsproject, dat volledig in het Nationaal Landschap De Graafschap ligt, draagt de provincie 75 procent bij. Het overige deel van de kosten (ca. 11.000 euro) draagt de gemeente bij. Deelnemers zijn nog steeds welkom en ook (oude)boomgaarden kunnen worden aangemeld via Landschapsbeheer Gelderland.

Op de foto: De deelnemers van de cursus hoogstamfruit krijgen tekst en uitleg over het onderhouden van fruitbomen. (foto Meike Wesselink)

Nieuws

Bouwplaats wordt schoolproject voor 1500 scholieren

16 maart 2018
20180316 Educatieproject steiger Nieuwstadskerk

De daken en de toren van de Nieuwstadskerk in Zutphen worden gerestaureerd en tijdens de werkzaamheden bezoeken 1.500 leerlingen de bouwplaats. In de bouwkeet is een educatiecentrum ingericht en de leerlingen mogen de veertig meter hoge steiger op. Met name de leerlingen van de tweede klassen van het voortgezet onderwijs bezoeken de bouwplaats.

Wethouder René Sueters: “Alle leerlingen in Zutphen verdienen het contact met hun historie: met erfgoededucatie leer je veel over je omgeving en over ambachten. Zo creëren we niet alleen interesse voor een prachtig vakgebied maar ook ambassadeurs voor onze gemeente.”

Scholier leert als een aannemer meedenken

Gemeente Zutphen wil jong en oud actief in contact brengen met het erfgoed van de stad. Ze heeft daarom, samen met onderwijspartners educatie- en onderzoeksproject “Aannemers gezocht” ontwikkeld bij de Nieuwstadskerk. Het is een spannend en voor Nederland een uniek project.
In dit lesprogramma leren de scholieren op een actieve wijze over bouwkunde, restauratie en het behoud van erfgoed. Ze onderzoeken hoe een katrol werkt, bouwen een boog en denken mee over functies voor een kerkgebouw. Op de steiger zien ze de restauratiewerkzaamheden van heel dichtbij.

Restauratiesteiger nog open voor publiek

De toren van de Nieuwstadskerk is meer dan dertig jaar geleden voor het laatst gerestaureerd en zowel de houtconstructie als het voegwerk was groot onderhoud nodig. Zolang de werkzaamheden duren, is de steiger ook elke zaterdag van 11.00 tot 15.00 uur toegankelijk voor publiek. Vrijwilligers begeleiden mensen naar boven.